Waterontharder laten plaatsen

Hoe hard is het water in Nederland?

Hardheid is de hoeveelheid calcium en magnesium in het water. In Nederland meet je die in millimol per liter of in Duitse graden, °dH. Eén millimol per liter is ongeveer 5,6 °dH.

Drinkwaterbedrijven ontharden het water al centraal. Daardoor is hard water in Nederland zeldzaam. Volgens Milieu Centraal heeft bijna twee derde van de gemeenten zacht water. Volgens Waterbedrijf Groningen ligt de hardheid in Nederland rond 8 °dH. Dunea levert water van ongeveer 7,9 °dH.

Bron: indeling van drinkwaterbedrijf Dunea; de twee zachtste klassen zijn samengevoegd.

De hardheid van jouw adres vind je bij je drinkwaterbedrijf. Je vult daar je postcode in. Of je meet het zelf met een teststrip.

Heb je een waterontharder nodig?

Vaak niet. Milieu Centraal noemt een ontharder alleen zinvol bij hard water. Ook bij zacht water zie je soms kalk op tegels of in de waterkoker. Dat los je meestal op met ontkalken en nadrogen.

Een ontharder kan wel helpen als:

• je water vrij hard is en je veel last hebt van kalk;
• je boiler of combiketel vaak verkalkt;
• je kranen en douchekoppen snel dichtslibben.

Ons advies: vraag eerst de hardheid op bij je drinkwaterbedrijf. Ligt die onder 8 °dH, dan levert een ontharder weinig op. Bij vrij hard water kan hij je toestellen sparen.

Hoe werkt een waterontharder met zout?

Een klassieke ontharder is een ionenwisselaar. Het water stroomt door een vat met harskorrels. De hars wisselt calcium en magnesium uit tegen natrium. Zo komt er zacht water uit.

Na een tijd is de hars vol. Dan spoelt het toestel de hars met pekel, gemaakt van regeneratiezout. Dat heet regenereren. Het spoelwater gaat naar het riool.

• Volumegestuurd. Het toestel regenereert op basis van je waterverbruik. Het heeft stroom nodig.
• Tijdgestuurd of mechanisch. Het toestel regenereert op vaste momenten en werkt op waterdruk.
• Duplex. Twee harsvaten wisselen elkaar af. Zo heb je ook tijdens het regenereren zacht water.

Zoutloze systemen: wat doen ze wel en niet?

Er zijn ook systemen zonder zout: magneten, elektronische toestellen, polyfosfaatpatronen en CO2-injectie. Ze halen geen kalk uit het water. De hardheid blijft dus gelijk. Ze willen alleen voorkomen dat de kalk zich vastzet.

• Magneet of elektronisch. Er is geen goed bewijs dat dit werkt.
• Polyfosfaat. Een patroon dat kalk in oplossing houdt. Het patroon moet je op tijd vervangen.
• CO2-injectie. In tests van Test Aankoop en het Belgische bouwinstituut Buildwise werkte een CO2-systeem even goed tegen kalkaanslag als een ontharder met zout.

Ons advies: wil je echt zachter water, kies dan een ionenwisselaar. Wil je alleen minder kalkaanslag zonder zout en afvoer, vraag dan naar testresultaten van het systeem.

Wat levert zachter water op?

• Minder kalk in toestellen. Kalk zet vooral af als water warm wordt. Je boiler, combiketel, vaatwasser en wasmachine blijven schoner.
• Minder kalk op sanitair. Kranen, tegels en glazen douchewanden vragen minder poetswerk.
• Minder zeep. Was- en schoonmaakmiddelen werken beter in zachter water.

Heb je een combiketel? Zet het tapwater dan op 60 °C. Lager mag niet vanwege legionella. Hoger geeft sneller kalk. Lees meer over een nieuwe cv-ketel en over een boiler.

Natrium en drinkwater

Een ontharder met zout voegt natrium toe aan het water. Hoe harder het water vooraf, hoe meer natrium erbij komt. De wettelijke grens voor drinkwater is 150 milligram natrium per liter als jaargemiddelde.

Volg je een zoutarm dieet of maak je babyvoeding? Drink dan water dat niet door de ontharder is gegaan. Laat de koudwaterkraan in de keuken daarom vóór de ontharder aansluiten.

Hoe zacht mag het water worden?

Niet te zacht. In te zacht water kunnen metalen uit leidingen oplossen. Het Drinkwaterbesluit eist daarom een hardheid van meer dan 1 millimol per liter als water is onthard. Dat is ongeveer 5,6 °dH.

De Inspectie Leefomgeving en Transport is duidelijk: heb je zelf een ontharder, dan ben je zelf verantwoordelijk voor die minimale hardheid. Laat de installateur een resthardheid instellen. Ons advies: kies een toestel met een mengventiel en houd een marge boven 5,6 °dH.

Bekijk wat Casius jou als vakman biedt

Plaatsing: waar komt de ontharder?

De ontharder komt na de watermeter en de hoofdkraan, op de leiding die je woning binnenkomt. Meestal is dat de meterkast, bijkeuken, garage of kelder. Let op deze punten:

• Afvoer. Het spoelwater moet naar het riool. Volgens de inspectie moet die afvoer onderbroken zijn aangesloten. Zo kan vuil water niet terugstromen.
• Terugstroombeveiliging. Een automatisch regenererende ontharder heeft een CA-beveiliging nodig. Bij een ontharder met wisselpatroon is een EA-beveiliging genoeg.
• Stroom. Een volumegestuurd toestel heeft een stopcontact nodig.
• Ruimte en bereikbaarheid. Je vult het zout zelf bij. Zet het toestel dus op een plek waar je makkelijk bij kunt.
• Temperatuur. Kies een koele, vorstvrije plek.

Moeten er leidingen worden aangepast? Lees meer over leidingwerk.

Onderhoud en zoutverbruik

Een ontharder is geen toestel dat je vergeet. Hoeveel zout je gebruikt, hangt af van de hardheid van je water, je waterverbruik en de ingestelde resthardheid. Water dat je niet zacht hoeft te hebben, zoals voor de tuin, kost alleen extra zout en spoelwater.

• Vul het zoutvat bij voordat het leeg is.
• Laat het toestel elk jaar nakijken. Staat de hars stil of wordt hij niet gespoeld, dan kunnen er bacteriën groeien.
• Meet af en toe de hardheid van het water uit je kraan.

Wat kost een waterontharder?

Prijzen zijn incl. 21% btw en incl. installatie.

Bron: onderzoek van Solvari en offertes op het platform (oktober 2026).

Wat bepaalt de kosten?

Er zijn nog te weinig offertes om een betrouwbare prijs te noemen. Dit bepaalt de prijs:

• het type: ionenwisselaar met zout of een zoutloos systeem;
• volume- of tijdsturing, simplex of duplex;
• de capaciteit, op basis van je hardheid en je verbruik;
• het werk aan de leidingen, de afvoer en de terugstroombeveiliging;
• een aparte drinkwaterkraan die niet onthard wordt;
• het jaarlijkse onderhoud en het zout.

Zo verloopt de klus

1. Meting. De installateur meet de hardheid en bekijkt je meterkast, afvoer en leidingen.
2. Offerte. Je krijgt een voorstel voor het toestel, de capaciteit en de aansluiting.
3. Plaatsing. De installateur sluit de ontharder aan met bypass, terugstroombeveiliging en afvoer.
4. Instellen. De resthardheid en het regeneratieprogramma worden ingesteld.
5. Uitleg. Je hoort hoe je zout bijvult en hoe je de hardheid controleert.

Waar let je op in de offerte?

• Hardheid. Is jouw hardheid gemeten of opgevraagd?
• Resthardheid. Stelt de installateur minstens de wettelijke 1 millimol per liter in?
• Beveiliging. Staan de CA- of EA-beveiliging en de onderbroken afvoer erin?
• Drinkwaterkraan. Blijft de keukenkraan niet-onthard?
• Capaciteit. Past het toestel bij je huishouden?
• Onderhoud. Wat kost het onderhoud en hoeveel zout verbruik je per jaar?
• Garantie. Op toestel, hars en installatie.

Een waterontharder valt onder installatiewerk. Ook een loodgieter kan hem plaatsen.

Vergelijk offertes voor een waterontharder

Beschrijf je situatie: de hardheid van je water, je huishouden en de plek in huis. Je ontvangt gratis tot 4 offertes van installateurs uit je regio.

Bron: Waar plaats je een waterontharder?, waterontharder-advies.nl